आज सिरहानेउपन्यासउपहारकहानियाँकला दीर्घाकविताएँगौरवगाथापुराने अंक
नगरनामारचना प्रसंगपर्व-पंचांगघर–परिवारदो पलनाटकपरिक्रमा पर्वप्रकृति
पर्यटन प्रेरक प्रसंगप्रौद्योगिकी फुलवारीरसोई लेखक विज्ञान वार्ता विशेषांकहिंदी लिंक
साहित्य संगमसंस्मरण साहित्य समाचार साहित्यिक निबंधस्वास्थ्य
हास्य व्यंग्य

 

vyai>%va

AiBavyai> maoM A&oya
kI rcanaayaoM 

gaaOrva gaaqaa maoM
khanaI
jayadaola

AnauBaUit maoM kivataeM 

gaaOrva ga`ama
ko AMtga-t 

 


saiccadanaMd hIranaMd vaa%syaayana ‘A&oya’

 

janma : 7 maaca- 1911 kao ]<ar p`doSa ko dovairyaa ijalao ko kuSaInagar naamak eoithaisak sqaana maoM .
 
iSaxaa : p`arMiBak iSaxaa–dIxaa ipta kI doK–roK maoM Gar pr hI saMskRt‚ farsaI‚ AMga`ojaI AaOr baÐgalaa BaaYaa va saaih%ya ko AQyayana ko saaqa. 1925 maoM pMjaaba sao eMT/oMsa kI prIxaa pasa kI AaOr ]sako baad mad`asa iËiScayana ka^laoja maoM daiKla hue.vahaÐ sao iva&ana maoM [MTr kI pZ,a[- pUrI kr 1927 maoM vao baI ,esa ,saI ,krnao ko ilae laahaOr ko f^armana ka^laoja ko Ca~ banao.1929 maoM baI ,esa ,saI , krnao ko baad ema ,e ,maoM ]nhaoMnao AMga`ojaI ivaYaya rKa‚ pr ËaMitkarI gaitivaiQayaaoM maoM ihssaa laonao ko karNa pZ,a[- pUrI na hao sakI. 
kaya-xao~ : 1930 sao 1936 tk ivaiBanna jaolaaoM maoM kTo. 1936–1937 maoM ‘saOinak’ AaOr ‘ivaSaala Baart’ naamak pi~kaAaoM ka saMpadna ikyaa. 1943 sao 1946 tk iba`iTSa saonaa maoM rho‚ [sako baad [laahabaad sao ‘p`tIk’ naamak pi~ka inakalaI AaOr Aa^la [MiDyaa roiDyaao kI naaOkrI svaIkar kI. doSa–ivadoSa kI yaa~aeM kIM. ijasamaoM ]nhaoMnao kOilafaoina-yaa ivaSvaivaValaya sao laokr jaaoQapur ivaSvaivaValaya tk maoM AQyaapna ka kama ikyaa. idllaI laaOTo AaOr ‘idnamaana’ saaPtaihk¸ ‘navaBaart Ta[msa’¸ AMga`ojaI p~ ‘vaak\’ o AaOr ‘evarImaOMsa’ jaOsaI p`isaw p~ pi~kaAaoM ka saMpadna ikyaa. 1980 maoM ]nhaoMnao ‘va%salainaiQa’ naamak ek nyaasa kI sqaapnaa kI‚ ijasaka ]_oSya saaih%ya AaOr saMsÌit ko xao~ maoM kaya- krnaa qaa. idllaI maoM hI 4 Ap`Ola 1987 maoM ]nakI maR%yau hu[-.

1964 maoM ‘AaÐgana ko par War’ pr ]nhoM saaih%ya AkadomaI ka purskar p`aPt huAa AaOr 1979 maoM ‘iktnaI naavaaoM maoM iktnaI baar’ pr BaartIya &anapIz purskar.

p`mauK kRityaaM – 

kivata saMga`h : BagnadUt¸ [%yalama¸hrI Gaasa pr xaNa Bar¸ baavara AhorI¸ [Md` Qanau raOMdo hue yao¸ ArI Aao k$Naa p`Baamaya¸ AaMgana ko par War¸ iktnaI naavaaoM maoM iktnaI baar¸ @yaaoMik maOM ]sao jaanata hUи saagar–maud`a‚ phlao maOM saÙaTa baunata hUЂ mahavaRxa ko naIcao‚ nadI kI baaÐk pr Cayaa AaOr eosaa kao[- Gar Aapnao doKa hO. 
khanaI–saMga`h :ivapqagaa¸ prMpra¸ kaozrI kI baat¸ SarNaaqaI-¸ jayadaola¸ yao toro p`it$p.
]pnyaasa – SaoKr: ek jaIvanaI¸ nadI ko WIp¸ Apnao Apnao AjanabaI.
yaa~a vaR%taMt – Aro yaayaavar rhogaa yaad¸ ek baUMd sahsaa ]ClaI.
inabaMQaaoM saMga`h : sabarMga¸ i~SaMku¸ Aa%m,anaopd¸ AaQauinak saaih%ya: ek AaQauinak pirdRSya¸ Aalavaala¸ 
saMsmarNa :smaRit laoKa
DayairyaaM : BavaMtI‚ AMtra AaOr SaaSvatI.

]naka lagaBaga samaga` kavya  ‘sadanaIra’ ³dao KMD´ naama sao saMkilat huAa hO tqaa Anyaanya ivaYayaaoM pr ilaKo gae saaro inabaMQa ‘koMd` AaOr piriQa’ naamak ga`Mqa maoM saMkilat hue hOM.
 
ivaiBaÙ p~–pi~kaAaoM ko saMpadna ko saaqa–saaqa ‘A&oya’ nao ‘tar saPtk’‚ ‘dUsara saPtk’‚ AaOr ‘tIsara saPtk’ – jaOsao yaugaMatrkarI kavya–saMklanaaoM ka BaI saMpadna ikyaa tqaa ‘puYkirNaI’ AaOr ‘$paMbara’ jaOsao kavya–saMklanaaoM ka BaI. 

vao va%salainaiQa sao p`kaiSat AaQaa dja-na inabaMQa–saMga`haoM ko BaI saMpadk hOM. inassaMdoh vao AaQauinak saaih%ya ko ek Salaaka–pu$Ya qao‚ ijasanao ihMdI saaih%ya maoM BaartoMdu ko baad ek dUsaro AaQauinak yauga ka p`vat-na ikyaa.
 

इस रचना पर अपनी प्रतिक्रिया लिखें - दूसरों की प्रतिक्रिया पढ़ें

Click here to send this site to a friend!

आज सिरहानेउपन्यासउपहारकहानियाँकला दीर्घाकविताएँगौरवगाथापुराने अंकनगरनामारचना प्रसंगपर्व पंचांग
घर–परिवार दो पलनाटक परिक्रमापर्व–परिचय प्रकृतिपर्यटन प्रेरक प्रसंगप्रौद्योगिकी फुलवारीरसोई लेखक
विज्ञान वार्ताविशेषांकहिंदी लिंकसाहित्य संगमसंस्मरणसाहित्य समाचारसाहित्यिक निबंधस्वास्थ्य
हास्य व्यंग्य

© सर्वाधिका सुरक्षित
"अभिव्यक्ति" व्यक्तिगत अभिरुचि की अव्यवसायिक साहित्यिक पत्रिका है। इस में प्रकाशित सभी रचनाओं के सर्वाधिकार संबंधित लेखकों अथवा प्रकाशकों के पास सुरक्षित हैं। लेखक अथवा प्रकाशक की लिखित स्वीकृति के बिना इनके किसी भी अंश के पुनर्प्रकाशन की अनुमति नहीं है। यह पत्रिका प्रत्येक माह की 1–9–16 तथा 24 तारीख को परिवर्धित होती है।