आज सिरहानेउपन्यासउपहारकहानियाँकला दीर्घाकविताएँगौरवगाथापुराने अंक
नगरनामारचना प्रसंगपर्व-पंचांगघर–परिवारदो पलनाटकपरिक्रमा पर्वप्रकृति
पर्यटन प्रेरक प्रसंगप्रौद्योगिकी फुलवारीरसोई लेखक विज्ञान वार्ता विशेषांकहिंदी लिंक
साहित्य संगमसंस्मरण साहित्य समाचार साहित्यिक निबंधस्वास्थ्य
हास्य व्यंग्य

 

2

saae AaOr AiQak gahranao lagao qao. maOdana maoM bai%tyaaM jala ]z,I qaI. laMbao–caaOD,o maOdana ko ek Aaor maMca KD,a ikyaa gayaa qaa. maMca pr raoSainayaaM¸ maa[Ëaofaona Aaid ifT ike jaa rho qao¸ maMca }Mcaa qaa lagaBaga Ch fuT }Mcaa rha haogaa. maMca ko naIcao¸ dayaoM haqa kao knaat lagaakr klaakaraoM ko ilae vaoSaBaUYaa kxa banaa idyaa gayaa qaa. ABaI sao knaat ko pICo sao tbalaa harmaaoinayama bajanao kI AavaajaoM Aanao lagaI qaI. yauvak–yauvaityaaM naaTk sao phlao pUvaa-Byaasa krnao lagao qao. ApnaI–ApnaI vaoSaBaUYaa maoM sajanao lagao qao.

maMca kao doKnao pr ]sako mana maoM phlao jaOsaI ihlaaor nahIM ]zI qaI. [saI puranao Zro- pr ABaI BaI hmaara rMgamaMca cala rha hO. duinayaa khaM sao khaM phMuca ga[- hO¸ hma ABaI BaI vahIM pr KD,o hOM jahaM pcaasa saala phlao KD,o qao. fTIcar–saa maMca KD,a ikyaa krto qao. ibajalaI kI raoSanaI nahIM imalatI tao gaOsa ko laOMp ]za laato. rat pD, jaatI tao vahIM maMca pr AiBanaya ko baad saao BaI jaato qao. tba BaI na jaoba maoM pOsaa qaa na khIM sao caMda ]gaah pato qao. basa¸ Kola idKaAao¸ dSa-kaoM ko saamanao JaaolaI fOlaaAao AaOr Kca- inakala laao. kao[- duvannaI Dala dota¸ kao[- cavannaI¸ kBaI kao[- dSa-k AiQak Baavauk hao ]zta tao camakta $pe ka isa@ka Dala dota. maOM AaOr maoro saaqaI¸ sabakuC BaUlao hue [saI kama maoM mast qao. [saI kama maoM saarI javaanaI Kp ga[-. na jaanao kOsao Kp ga[-. ]na idnaaoM BaI Aja-unadasa ko paMvaaoM maoM fTo hue sasto caPpla huAa krto qao¸ Aaja BaI vaOsao hI caPpla hO¸ kovala Aba ijaMdgaI Zlanao lagaI hO. bahut sao saaqaI kala p`vaah maoM bahto hue na jaanao iksa zaOr jaa lagao hOM. Aba vah svayaM bahut kma AiBanaya kr pata hO¸ saaMsa fUlanao lagatI hO¸ Aavaaja baOz jaatI hO¸ maaqao pr psaInaa Aa jaata hO AaOr TaMgao kaMpnao–qarqaranao lagatI hO.

maOdana maoM yauvak–yauvaityaaM Aba AiQak saM#yaa maoM [k{a haonao lagao qao. kuCok baD,I ]ma` ko saMyaaojakaoM kao CaoD,kr bahut kma laaoga [sao jaanato–phcaanato qao. kuC laaoga dUr sao [sakI Aaor [Saara krto. vah rMgamaMca ka 'KlaIfa' bana gayaa qaa¸ CaoTa–maaoTa naota. [sa rMgaao%sava maoM ]sao purskar donao ko ilae baulaayaa gayaa qaa. Aaja sao naaT\ya–samaaraoh Sau$ haonao jaa rha qaa. saMyaaojak ]sakI KaitrdarI kr rho qao. saba kuC qaa¸ pr mana maoM vah ]Cah nahIM qaa¸ jaao kBaI rha krta qaa.

samaaraoh AarMBa haonao maoM ABaI dor qaI. Aba [sa trh ko kaya-Ëma Aja-unadasa sao inaBato BaI nahIM qao. naaO bajao ka va@t doto hOM¸ dsa bajao Sau$ krto hOM. dSa-k laaoga Baaojana krnao ko baad¸ pana cabaato¸ Thlato hue AaeMgao gaPpo haMkto. khIM kao[- ]tavalaI nahIM haogaI¸ kao[- samaya ka Qyaana nahIM haogaa. yahaM pr va@t kI pabaMdI kao[- Aqa- nahIM rKtI. iksaI sao pUCao¸ "naaTk kba Sau$ haogaaÆ" tao khoMgao¸ "yahI naaO–dsa bajao." "samaaPt kba haogaaÆ" "yahI gyaarh–baarh bajao." "AQyaxa mahaodya kba AaeMgaoÆ" "basa Aato hI haoMgao." vah jaanata qaa ik naaTk AQakcara haogaa. maMca kI saaja–sajjaa sao hI ]saka naaOisaKuAapna Jalak rha qaa. [sako mana maoM TIsa ]znao ka ek karNa yah BaI rha qaa. AiBanaya AaOr klaa khaM sao khaM phMuca caukI hO pr hmaara yah rMgamaMca ABaI BaI puranao Zro- pr cala rha hO. Aaja rMgamaMca maoM p`ivaiQa ko str pr ek ivaSaoYa inapuNata Aa ga[- hO. raoSanaI ka p`yaaoga maMca kI sajjaa¸ vaoSa–BaUYaa¸ caustI–maustOdI¸ vah nahIM ik QaUla Baro maOdana maoM – jahaM panaI ka iCD,kava kranao tk ko ilae pOsao saMyaaojakaoM kI jaoba maoM na haoM – AaOr fTo–puranao pdo- AaOr knaatoM AaOr mauD,I–inacauD,I diryaaM¸ AaOr jahaM haqaaoM sao¸ KIMca–KIMcakr pda- igarayaa jaa rha hao¸ AaOr vah BaI pUrI trh sToja kao Zk nahIM pae AaOr pdo- ko pICo¸ [Qar sao ]Qar Baagato AiBanaota naja,r Aa rho haoM. pr eosao hI rMgamaMca pr Aja-unadasa nao ijaMdgaI ibata dI qaI.

vah jaanata qaa naaTk baoZMgaa haogaa¸ na ZMga kI¸ vaoSaBaUYaa¸ p`aMpTr kI Aavaaja pdo- ko pICo sao e@Tr kI Aavaaja sao jyaada }McaI saunaa[- dogaI. kovala saMvaadaoM ko bala pr naaTk calaogaa¸ yaa ifr gaItaoM ko bala pr¸ vao Asardar hue tao naaTk jama jaaegaa¸ varnaa vah BaI nahIM jamaogaa. yauvaa AiBanaota pMi@tyaaM BaUlaoMgao¸ sToja pr Daolato rhoMgao¸ ek–dUsaro ka rasta kaTto rhoMgao. tuma laaoga kovala Baavanaa ko bala pr naaTk ka AiBap`aya dSa-kaoM ko idla maoM ]tarnaa caahto hao¸ Aba yah nahIM calaogaa. laaoga nafasat maaMgato hOM¸ AaOr klaa AaOr AiBanaya ka }Mcaa str AaOr maMca kaOSala. AnagaZ, naaTk ko idna baIt gae yahaM laaoga AaeMgao¸ saOMkD,aoM kI saM#yaa maoM Balao hI laaoga [k{a hao jaaeMgao¸ pr vah tumharo naaTk ko karNa nahIM vao tfrIh caahto hOM¸ ijasao tuma mauFt maoM jauTa rho hao¸ [sailae AaeMgao. tumharI klaa doKnao nahIM AaeMgao¸ rat kao Kanaa Ka cauknao ko baad pana cabaato hue¸ yahaM GaD,I dao GaD,I mana bahlaanao AaeMgao. vah BaI [sailae ik tuma Apnao Kola mauFt maoM idKato hao¸ iTkT lagaato tao kao[- doKnao nahIM Aata.

Aaja sao disayaaoM saala phlao BaI yahI isqait qaI. ek jagah pr naaTk Kolato ifr vahaM sao Baagato hue bagala maoM vaoSaBaUYaa ka bau@ka dbaae iksaI dUsarI bastI maoM naaTk Kolanao phMuca jaato. isar pr jaunaUna tarI qaa¸ varnaa QaOya- sao saaoca–ivacaar krto qao samaJa jaato ik [sa trh yah gaaD,I dUr tk nahIM jaa paegaI ik laaoga qak jaaeMgao¸ naaTk Kolanao vaalao qak jaaeMgao¸ dSa-k ]ba jaaeMgao.

Aaja hI p`at: kuCok puranao rMgakima-yaaoM kI caaOkD,I jamaI qaI. vao saba yauvaa naaT\ya samaaraoh kao ek trh sao AaSaIvaa-d donao Aae qao. ]namaoM Aja-unadasa BaI qaa. Aja-unadasa kI p%naI kmalaa BaI qaI. dao–ek Anya is~yaaM BaI qaIM jaao iksaI jamaanao maoM [nako saaqa gaana maMDlaI Aaid maoM Baaga ilayaa krtI qaIM. saBaI imala baOzo gaPp laD,a rho qao. puranao idnaaoM kao yaad kr rho qao. Apnao–Apnao AnauBava¸ ikssao saunaa rho qao¸ puranaa ]%saah maanaao ifr sao jaaga ]za qaa. trh–trh ko AnaUzo AnauBavaaoM¸ jaaoiKma Baro AnauBavaaoM kI cacaa- cala rhI qaI.

"yaad hOÆ jaba ik , , ,bastI maoM 'iSaKirNaI' Kolaa qaaÆ" Aja-unadasa saunaa rha qaa¸ "rat [tnaI dor sao Saao K%ma huAa ik saamaana samaoTto–samaoTto ek baja gayaa. saBaI basaoM baMd¸ gaaiD,yaaM baMd¸ kuC hmaaro saaqaI tao Saao K%ma haoto hI inakla gae qao¸ vao tao GaraoM kao phMuca gae¸ rh gayaa maOM AaOr rmaoSa. hma rat kao vahIM maMca pr psar gae. jaato BaI khaMÆ saubah ]zkr saamaana baaMQaa¸ ek baOlagaaD,I BaaD,o pr laI¸ saara saamaana laada AaOr saamaana ko AMbaar ko }pr hma daonaaoM baOz gae¸ "khto–khto Aja-unadasa kI AaMKaoM maoM phlao–saI camak Aa ga[-¸ "AaOr baOlagaaD,I QaIro–QaIro ek saD,k sao dUsarI saD,k AaOr hma saamaana ko }pr baOzo gaIt gaa rho qao¸ ek gaIt ko baad dUsara gaIt¸ baOlagaaD,I roMgatI hu[-¸ saubah dsa bajao kI inaklaI daophr caar bajao kayaa-laya ko saamanao jaakr $kI. saara idna [saI maoM inakla gayaa pr ]saI Saama Saao BaI huAa¸ AaOr Saao ko baad hma laaoga Gar phMucao. eosao BaI idna qao , , ,

[sa pr kao[- dUsara rMgakmaI- ApnaI AapbaItI saunaanao jaa hI rha qaa jaba Aja-unadasa kI bagala maoM baOzI ]sakI p%naI baaolaI¸ "tuma tao idna Bar baOlagaaD,I pr baOzo gaIt gaa sakto qao¸ Sahr Bar kI saOr kr sakto qao¸ tumhoM maOM jaao imalaI hu[- qaI¸ Gar maoM ipsanao vaalaI."

kmalaa nao kha tao majaak maoM khnao ko baad svayaM hMsa BaI dI¸ pr [sasao Aja-unadasa isamaTkr caup hao gayaa.
pMjaaba ka ek vayaaovaRw saaqaI saunaa rha qaa¸ "ek naaTk qaa¸ 'kusaI-'¸ tumhoM yaad haogaa. ]sa naaTk pr sarkar nao raok lagaa dI qaI. pr hmanao vah naaTk AjaIba ZMga sao Kolaa. ek jagah Kolato tao faOrna hI baad¸ basa maoM baOzkr Agalao Sahr jaa phMucato¸ vahaM Kolato AaOr ifr Agalao Sahr ko ilae rvaanaa hao jaato. puilasa pICo–pICo¸ hma Aagao–Aagao , , ,"

puilasa kI cacaa- calaI tao Aja-unadasa kao Apnaa ek AaOr ikssaa yaad hao Aayaa –
"maoro iKlaaf vaarMT tao nahIM qaa. pr mauJao Sahr maoM Gausanao kI [jaajat nahIM qaI. pr vahaM hmaarI kond`Iya kaya-kairNaI kI baOzk haonao vaalaI qaI. mauJao vahaM phMucanaa qaa¸ maOM lauk–iCpkr phMuca gayaa. ek skUla kI }pr vaalaI maMijala pr maIiTMga cala rhI qaI. Aba maOM maIiTMga maoM ApnaI baat kh hI rha qaa jaba Kbar imalaI ik baahr puilasa phMuca ga[- hO. maOM samaJa gayaa ik mauJao hI pkD,nao Aa[- haogaI. maOMnao ApnaI baat K%ma kI¸ ABaI bahsa cala hI rhI qaI ik maOM caupcaap ]za AaOr kmaro ko baahr Aa gayaa. skUla ka gailayaara laaMGakr maOM ipCvaaD,o kI Aaor jaa phMucaa. skUla ko pICo kao[- maMidr qaa. ]sa va@t Saama ko saae ]trnao lagao qao AaOr maMidr maoM saayaMkala kI AartI cala rhI qaI. GaMiTyaaM baja rhI qaI. gamaI- ko idna qao. maOM }pr baramado maoM KD,a qaa. maOMnao bauSSaT- ]tarI AaOr ]sakI daonaaoM AastInaoM kmar maoM baaMQa laI AaOr ]sakI Ct pr sao kUd pD,a AaOr saIQaa maMidr ko AaMgana maoM jaa ]tra. jamaIna kccaI qaI¸ mauJao caaoT nahIM Aa[-. ifr maOMnao vaOsao hI Ba@taoM kI trh¸ bauSSaT- kao kmar maoM sao ]tarkr kMQao pr rKa AaOr QaIro–QaIro Thlata huAa baahr inakla Aayaa. maMidr ko faTk ko eona saamanao saD,k pr ek isapahI KD,a qaa. ]sasao qaaoD,a hTkr da[-M Aaor kao¸ ek AaOr isapahI tOnaat qaa. daonaaoM ko haqa maoM laaizyaaM qaI¸ bahut sao Ba@t Aa jaa rho qao¸ isapahI nao maorI Aaor kao[- Qyaana nahIM idyaa. maOM baahr Aa gayaa AaOr daeM haqa kao Thlata huAa Aagao baZ,nao lagaa. jyaaoM hI maOM AMQaoro maoM phMucaa ik maOM sarpT daOD,nao lagaa¸ eosaa Baagaa ik Sahr ko dUsaro kaonao maoM hI jaakr dma ilayaa jahaM hrISa¸ maora ima~ rhta qaa , , ,"

[sa jaaoiKma BarI GaTnaa ko byaaoro kao saunato hue BaI ]sakI p%naI ko mana mao xaaoBa–saa ]za qaa. ]sao BaI vah idna yaad Aa gayaa qaa. ]sao yaad Aa gayaa qaa ik ]saI idna ]nakI ibaiTyaa kao Ksara inaklaa huAa qaa AaOr ]sao toja bauKar qaa¸ AaOr qakI–maadI vah baccaI ko isarhanao baOzI GaiD,yaaM igana rhI qaI ik kba ]saka pit Gar laaOTogaa AaOr baoTI ko ]pcaar ka kao[- p`baMQa kr paegaa.

ijasa mastI maoM Ajau-nadasa ka laD,kpna AaOr javaanaI baIto qao ]saka AakYa-Na Aba kuC maMd pD, cauka qaa¸ svayaM Aja-unadasa kI najar maMd pD, caukI qaI. [tnaa va@t [sa kama kao idyaa¸ @yaa tuk qaI.

]sako [sa jaunaUna kI Aalaaocanaa¸ ]sakI p%naI¸ ]na baIto idnaaoM maoM ikyaa krtI qaIM. vah sauna ilayaa krta qaa AaOr isar JaTk idyaa krta qaa yaa hMsa idyaa krta qaa¸ @yaaoMik ]na idnaaoM ]sao [sa kama kI saaqa-kta maoM gahra ivaSvaasa qaa. pr Aba¸ vaYaao-M baad ]saka ivaSvaasa iSaiqala pD,nao lagaa qaa¸ AaOr ]sako saaqa ]saka Aaga`h BaI maMd pD,nao lagaa qaa¸ AaOr ]saI samaya sao ]sako AMdr ek p`kar kI ApraQa Baavanaa BaI baZ,nao lagaI qaI¸ ik vah maa~ ApnaI AadSa-vaaidta AaOr jaunaUna maoM Kaoyaa rha hO¸ ik vah ABaI BaI vyavahar ko Qaratla pr nahIM ]tra¸ Apnao daiya%va nahIM inaBaae¸ ek trh sao khao tao 'svaant: sauKaya' hI jaIta rha hO.

]sakI najar ifr maMca pr pD,I. Aba vahaM phlao sao jyaada gahmaagahmaI qaI. baar–baar maa[Ëaofaona pr kuC na kuC baaolaa jaa rha qaa. maa[Ëaofaona kao TosT ikyaa jaa rha qaa. pdo- pr baar–baar KIMcaa–Kaolaa jaa rha qaa. bahut sao baccao AaOr laaOMD,o–lapaD,o maMca ko Aasapasa maMDranao lagao qao. ek }Mcaa–laMbaa¸ Crhro SarIr vaalaa yauvak¸ haqa maoM ek kagaja ]zae¸ kBaI ek Aaor tao kBaI dUsarI Aaor maOdana maoM Baagata ifr rha qaa¸ baar–baar maaqao pr sao baalaaoM kI laT kao hTata huAa¸ vah Saayad kaya-Ëma ka saMyaaojak qaa¸ kagaja pr Kolanao vaalaaoM ko naama haoMgao¸ ja$rI kamaaoM kI fohirst haogaI¸ pr ]sako caohro pr eosaa Baava qaa maanaao saaro doSa ka saMcaalana ]saI ko haqa maoM hao¸ jaOsao ]sako haqa maoM pkD,a kagaja ka TukD,a¸ kao[- saUcaI na haokr kao[- eoithaisak dstavaoja hao. Aja-unadasa kao ]sakI BaagadaOD, maoM ApnaI BaagadaOD, kI Jalak naja,r Aa rhI qaI. kuC barsaaoM baad Saayad [saka ivaSvaasa BaI iSaiqala pD,nao lagaogaa. [sa samaya tao Agar [sako haqa sao kagaja ka TukD,a igar jaae tao maanaaoM pRqvaI kI gait qama jaaegaI. ]sakI Aaor doKto hue Aja-unadasa ko AMdr ivaica~–saI BaavanaaeM ]z rhI qaIM¸ kBaI sfUit- kI lahr daOD, jaatI. kBaI saMSaya Daolanao lagata¸ kBaI ]sako ]%saah maoM ]sao bacakanaapna najar Aanao lagata.

AaOr Aba yauvak¸ haqa maoM kagaja ka fD,ka ]zae Ajau-nadasa kI Aaor baZ,ta Aa rha qaa. Saayad rMgamaMca kI $p–sajjaa tOyaar hao ga[- hO AaOr Kola Sau$ haonao vaalaa hO. saMBavat: yauvak ]sao kao[- saUcanaa donao yaa baulaanao Aa rha hO. cailae¸ dor Aae du$st Aae¸ jyaada dor [Mtjaar nahIM krnaa pD,a. gyaarh bajao tk BaI Kola samaaPt hao jaae tao jaldI CuTkara imala jaaegaa.

laD,ka pasa Aa gayaa qaa. Aja-unadasa nao kusaI- pr sao TaMgaoM hTa laIM. pr yauvak KD,a rha. baujauga- ko saamanao ]sao kusaI- pr baOznao maoM JaoMp hao rhI qaI.

"khao barKurdar¸ saba tOyaarI hao ga[-Æ Aba pda- ]znao vaalaa hOÆ"
"nahIM saaihba¸ hmaaro dao klaakar ABaI tk nahIM phMuca pae hOM. ]nhoM sa , , ,sao Aanaa hO¸ ]nhoM phMucanao maoM dor hao ga[- hO."
Aja-unadasa ko mana maoM KIJa ]zI pr vah caup rha. svayaM Aitiqa haonao ko karNa kuC khto nahIM banata qaa. AaoKlaI maoM isar idyaa tao raonaa @yaa.
"@yaa vao sa , , ,sao Aa rho hOMÆ"
"jaIÑ"
"vah tao bahut dUr hO."
"jaI pr basaoM¸ hr AaQao GaMTo ko baad calatI rhtI hOM. ]nhoM Aba tk phMuca jaanaa caaihe qaa."

Aja-unadasa caup rha. yah saaocakr ik vao daonaaoM yauvak [sa Aayaaojana maoM Baaga lao panao ko ilae [tnaI dUr sao basaaoM maoM Qa@ko Kato phMucaoMgao¸ dao GaMTo ko Saao ko ilae dsa GaMTo ka safr tya krko AaeMgao AaOr ifr kla laaOT jaaeMgao. yah maaOka iSakayat krnao ka nahIM qaa.

Aja-unadasa nao yauvak kI Aaor doKa. baD,a Pyaara–saa laD,ka qaa¸ masaoM BaIga rhI qaIM¸ caohro pr javaanaI kI launaa[- qaI¸ AaKaoM maoM svacC–saI camak ijasaka Baasa saayaMkala ko [sa JauTpuTo maoM BaI hao jaata qaa.
"baOzao." Aja-unadasa nao KalaI kusaI- kI Aaor [Saara krto hue kha.
laD,ka kuC sakucaayaa¸ ifr baOz gayaa.
"sar¸ Aapsao ek AnauraoQa hO¸ Aap maorI sahayata kroM."
"@yaa baat hOÆ"
"sar¸ Aap maoro iptajaI kao samaJaaeM. vah nahIM caahto ik maOM rMgamaMca ka kama k$M."
"vah @yaa caahto hOMÆ"
"vah caahto hOM maOM naaOkrI k$M¸ kao[- sarkarI naaOkrI. vah [sao ifjaUla kama samaJato hOM¸ Aap samaJaaeMgao tao vah samaJa jaaeMgao."
Aja-unadasa nao hMsakr kha¸ "maOM @yaa samaJaa}Mgaa. maOM tao baahr ka AadmaI hMU. maOM tumharI pirisqaityaaoM kao tao nahIM jaanata hMU."
"nahIM sar Aapnao bahut kama ikyaa hO Aapkao ijaMdgaI Bar ka AnauBava hO."

Aja-unadasa kao ApnaI javaanaI ko idna yaad Aae. vah idna BaI ijasa idna ]sanao svayaM rMgamaMca ko saaqa naata jaaoD,a qaa. pr vah tao iksaI sao pramaSa- krnao Aqavaa sahayata laonao nahIM gayaa qaa. ]sanao tao na p%naI sao pUCa qaa¸ na Gar vaalaaoM sao¸ AaOr [sa kama maoM kUd pD,a qaa. [sanao kma sao kma Apnao ipta kI baat saunaI tao. [tnaI samaJadarI tao kI.

"ABaI tuma vyast hao¸ tumhara Saao hao jaae ABaI maOM yahIM pr hMU. baad maoM imala–baOzkr baat kroMgao. yah masalaa saulaJaanaa [tnaa Aasaana nahIM hO."
"AcCa sar¸ maOM kla Aapsao imalaMUgaa."

AaOr vah ]zkr¸ kdma baZ,ata rMgamaMca kI Aaor calaa gayaa.
[sa yauvak nao Aja-unadasa kI puranaI yaadaoM kao AaOr jyaada kurod idyaa qaa.

rMgamaMca ko saaqa jauD,nao sao phlao vah doSa ko svatM~ta saMga`ama kI Aaor ]nmauK huAa qaa. na jaanao vah BaI kOsao huAa. Saayad [sailae ik vaatavarNa maoM AjaIba saI QaD,kna pa[- jaatI qaI¸ AjaIba saa tnaava AaOr Aa%maao%saga- kI Baavanaa. idla maoM BaavanaaAaoM ko jvaar sao ]zto qao AaOr ek idna vah KadI ka kuta-–payajaamaa phnakr Gar ko baahr inakla Aayaa qaa. baat maamaUlaI–saI qaI¸ KadI ka kuta-–payajaamaa phnanao maoM @yaa rKa hO¸ laoikna ]sakI najar maoM yah doSa–saoivayaaoM ka phravaa qaa. ivad`aoh ka p`tIk qaa. [sao phnanaa doSa ko ivaraT AaMdaolana ko saaqa jauD,naa qaa¸ ]sao baar–baar raomaaMca hao rha qaa¸ ]sao laga rha qaa jaOsao vah iksaI Gaoro kao taoD,kr baahr inakla Aayaa hO¸ AaOr zazoM maarto iksaI mahanagar maoM kUd gayaa hO.

rMgamaMca kI Aaor BaI vah kuC [saI trh sao hI AakRYT huAa qaa. baMgaala maoM duiBa-xa pD,a qaa AaOr baMgaala sao klaakima-yaaoM ka ek dla ]sako Sahr maoM Aayaa qaa. vao laaoga baMgaala ko saMkT kao naaTk–saMgaIt Wara p`stut kr rho qao. ]sa idna vah Saama kao GaUmanao ko ilae kOnTaonmaoMT kI trf inakla gayaa qaa. Aama taOr pr vah saOr krnao ko ilae KotaoM kI Aaor inakla jaayaa krta qaa¸ ]sa idna Anaayaasa hI ]sako paMva [sa Aaor kao ]z gae qao. ]sao [sa AiBanaya kI jaanakarI BaI nahIM qaI. GaUma cauknao pr vah Gar kI Aaor laaOT rha qaa jaba ek isanaomaaGar ko saamanao ]sao CaoTI saI BaID, KD,I najar Aa[- qaI AaOr Aja-unadasa kutUhlavaSa ]sa Aaor calaa gayaa qaa.

pda- ]znao pr ek vayaaovaRw vyai@t¸ kao[- AiBanaota¸ jaao vayaaovaRwa vyai@t kI BaUimaka inaBaa rha qaa¸ pIz JaukI hu[-¸ safod daZ,I¸ haqa maoM hrIkona laOMp ]zae maMca pr Aayaa qaa AaOr kaMptI Aavaaja maoM baaolaa qaa¸ "saunaaogaoÆ ABaagao baMgaala kI khanaI saunaaogaoÆ"

AaOr Aja-unadasa kao jaOsao ibajalaI CU ga[- qaI. AaOr ]sako baad ijatnao dRSya saamanao Aae qao saBaI ]Woilat krnao vaalao¸ saBaI ]sako idla kao maqato rho qao. lagaBaga DoZ, GaMTo tk kaya-Ëma calata rha qaa¸ Anaok gaIt qao¸ vaRMdgaana ko $p maoM¸ kuC ihMdustanaI maoM¸ kuC baMgalaa maoM¸ saBaI )dyaspSaI-¸ idla kao gahro maoM CUnao vaalao¸ vah phlaI baar eosaa naaTk doK rha qaa jaao Anya naaTkaoM sao iBanna qaa. maMca–sajjaa na ko barabar qaI¸ AnagaZ,–saI pr hala maoM baOzo laaoga maM~–maugQa sao doKo jaa rho qao. dRSya EaRMKlaabaw BaI nahIM qao. pr ]namaoM kuC qaa jaao saIQaa idla maoM ]trta qaa.

AaOr AMt maoM ]saI vayaaovaRw nao maMca pr sao ]trkr duiBa-xa–pIiD,taoM ko ilae JaaolaI fOlaa[- qaI AaOr JaaolaI fOlaae dSa-kaoM kI paMtaoM ko saamanao Aanao lagaa qaa. tBaI Aja-unadasa ko Aagao vaalaI saIT pr baOzI ek Baavaiva*vala yauvatI nao Apnao kanaaoM maoM sao iJalaimalaato saaonao ko JaUmar ]tarkr vayaaovaRw kI JaaolaI maoM Dala ide qao¸ AaOr ]saI xaNa maanaao Aja-unadasa ko jaIvana ka kaMTa BaI badla gayaa qaa.

tba BaI ]sanao iksaI sao pramaSa- nahIM ikyaa qaa AaOr rMgakima-yaaoM kI TaolaI maoM Saaimala hao gayaa qaa.
yah maoro svaBaava ka hI daoYa rha haogaa ik maOM BaavaaoWoga maoM Apnaa saMtulana Kao baOzta hMU AaOr ibanaa haina–laaBa pr ivacaar ike ibanaa Aagaa–pICa doKo¸ kUd pD,ta hMU. pr yah svaBaava ka daoYa kovala maora hI tao nahIM rha. Anaokanaok laaogaaoM ka rha hO AaOr vao iktnao inaKro–inaKro vyai@t%va vaalao laaoga qao. iktnao saccao¸ iktnao [-maanadar.

]sakI AaMKaoM ko saamanao dUr AtIt ka iksaI jalasao ka dRSya GaUma gayaa. tba vah bahut CaoTa saa qaa¸ skUla maoM pZ,ta qaa. na jaanao vah AadmaI kaOna qaa¸ ]na idnaaoM namak ka kanaUna taoD,nao ka AaMdaolana cala rha qaa. Baro jalasao maoM¸ jahaM maMca pr gaOsa ka laOMp jala rha qaa¸ AaOr samaUcao jalasao ko ilae yahI ek raoSanaI qaI¸ ek AadmaI maMca pr caZ,kr Aayaa qaa. CaoTI saI isar pr pgaD,I¸ ptlaI–ptlaI saI maMUCoM¸ haqa ]zakr ]sanao ek Saor pZ,a qaa :
"vah doK isatara TUTa hO¸
magarba ka nasaIba fUTa hO."

pRYz : 1.2.3.4

Aagao—

 

इस रचना पर अपनी प्रतिक्रिया लिखें - दूसरों की प्रतिक्रिया पढ़ें

Click here to send this site to a friend!

आज सिरहानेउपन्यासउपहारकहानियाँकला दीर्घाकविताएँगौरवगाथापुराने अंकनगरनामारचना प्रसंगपर्व पंचांग
घर–परिवार दो पलनाटक परिक्रमापर्व–परिचय प्रकृतिपर्यटन प्रेरक प्रसंगप्रौद्योगिकी फुलवारीरसोई लेखक
विज्ञान वार्ताविशेषांकहिंदी लिंकसाहित्य संगमसंस्मरणसाहित्य समाचारसाहित्यिक निबंधस्वास्थ्य
हास्य व्यंग्य

© सर्वाधिका सुरक्षित
"अभिव्यक्ति" व्यक्तिगत अभिरुचि की अव्यवसायिक साहित्यिक पत्रिका है। इस में प्रकाशित सभी रचनाओं के सर्वाधिकार संबंधित लेखकों अथवा प्रकाशकों के पास सुरक्षित हैं। लेखक अथवा प्रकाशक की लिखित स्वीकृति के बिना इनके किसी भी अंश के पुनर्प्रकाशन की अनुमति नहीं है। यह पत्रिका प्रत्येक माह की 1–9–16 तथा 24 तारीख को परिवर्धित होती है।