|
EaI
GanaSyaama QaoMDo¸ puNao inavaasaI¸ ek sqaaipt marazI
ga,ja,lakar hOM. ]nako baasarI ga,ja,la–saMga`h maoM ]nakI
pcaasa marazI ga,ja,laoM saMga`hIt hOM. ]nako Anausaar–
"ga,ja,la kanaaoM kao maIza laganao vaalaa
kavya–p`kar hO AaOr marazI maoM Aaja ]sao bahut hI psaMd
krto hOM. k[- laaogaaoM nao ]sa pr ivastar pUva-k ilaKa hO.
farsaI¸ ]d-U sao laokr marazI tk ka ]saka saÔr¸ ga,ja,la
ko rcanaa–tM~ [%yaaid ivaYayaaoM pr Alaga–Alaga iktabaoM
ilaKI ga[-M hOM. Da^ ,AivanaaSa kaMbaLo nao 'ga,ja,laQaara'
tqaa 'marazI ga,ja,la–1920–1985'¸ daonaaoM pustkaoM
maoM¸ ga,ja,la ko ivaYaya maoM AByaasapUNa- ivavaocana
ikyaa hO. [na sao hmaoM ga,ja,la ko AMtrMga kao phcaananao
maoM madd imalatI hO. maaQava jyauilayana nao BaI ga,ja,la
kI phcaana kra[- hO. sauroSa BaT marazI ga,ja,la ko ]stad
hOM. maharaYT/ maoM marazI ga,ja,lakaraoM kI ek pIZ,I tOyaar
hao ga[- hO. [sa ga,ja,la ko saMp`daya maoM EaI ma ,Baa
,cavhaNa¸ saaO ,saMgaIta jaaoSaI¸ EaI Ainala kaMbalao¸
EaI [laahI jamaadar¸ dIpk krMdIkr¸ ArivaMd Baujabala¸
mailak nadaÔ ka ivaSaoYa yaaogadana rha hO." ³marazI
sao Anauvaad : maao ,mairyama ga,ja,alaa Wara´
EaI QaoMDo nao duYyaMt
kumaar ko ga,ja,la–saMga`h 'saayao maoM QaUp' tqaa
maaOlaanaa Altaf husaona 'halaI' kI pustk 'mauk_maa–e
Sao'rao–SaayarI' kao gaMBaIrta sao pZ,a hO AaOr ]nakI
sauQaarvaadI ga,ja,laaoM ko p`it¸ p`itbawta sao p`Baaivat
hO. EaI QaoMDo kI ga,ja,laaoM maoM BaI yah p`Baava spYT $p
sao doKa jaa sakta hO. ivaSaoYa $p sao ]nhaoMnao Apnao
]pyau-@t ga,ja,la–saMga`h maoM ek ga,ja,la ko maaQyama sao
ga,ja,la ka vyaakrNa ilaKnao ka BaI p`yaasa ikyaa hO–
lagaËma¸ CMd¸ bahr¸ gaNa¸
maa~a
'vaR<a–daoYa' ho marNa gaJalacao
gauÉivana &ana ksao laaBaavaoÆ
'[slaa' ho saMskrNa gaJalacao
³lagaËma Ä laGau–gauÉ ka Ëma¸ [slaa Ä [slaah ³saMSaaoQana´
[sa ga,ja,la–laoKmaalaa ka
ivaYaya–ivaSaoYa marazI ga,ja,laaoM maoM CMdanauSaasana hO¸
ijasako ilae EaI QaoMDo ka yah ga,ja,la–saMga`h bahut hI
]pyau@t hO. ]nhaoMnao ApnaI ga,ja,laaoM ko ilae ihMdI CMdaoM
tqaa ]d-U bahraoM¸ daonaaoM hI ka cayana ikyaa hO. ]nako
[sa cayana sao yah BaI &at haota hO ik marazI maoM ikna
bahraoM AaOr CMdaoM ka calana hO. At: EaI QaoMDo kI
ga,ja,laaoM kao saamanao rKkr¸ [sa AalaoK maoM ]nako CaMidk
pxa kao p`stut krnao ka p`yaasa ikyaa gayaa hO¸ taik Anya
BaaYaaAaoM maoM ga,ja,laoM rcanaovaalao ga,ja,lakar BaI
]sasao laaBaainvat hao sakoM.
bahro–maja,aro ka ek Baod
– ||.¸ |.||¸ ||.¸ |.||
[sa bahr maoM torh³13´ ga,ja,laoM rcaI ga[- hOM¸
ijanakI ek–ek pMi@t inamnaanausaar hO–
³1´ jar vaaTto tumhalaa¸ GanaGaaor yauw vhavao
³2´ hI jaat maaNasaalaa¸ saaoDUna jaat naahI
³3´ ËUsaavarI masaIha¸ ka TaMgalaa AsaavaaÆ
³4´ laavaUna Zaola taSaa¸ imarvaIt naot haoto
³5´ DaooLo imaTUna jaao tao¸ Bajanaat dMga Aaho
³6´ AaSvaasanao idlaolaI¸ tI paLta na AalaI
³7´ KaoTyaaca BaaYaNaaMcaa¸ jyaaMcaa sarava Aaho
³8´ nao%yaaMvar ]Va hI¸ yao[-la Kasa paLI
³9´ gaBaa-t rai~cyaa yaa¸ Aaho phaT na@kI
³10´faoDUna AarSaalaa¸ p`itibaMba ka pLalaoÆ
³11´maI Aaplao mhNaalaao¸ %yaaMnaIca vaar kolao
³12´tI Aaga laavaNaaro¸ kaoNaI navaoca haoto
³13´dovaasa Aaja GaalaU¸ maI saakDo kSaalaa
ËmaaMk ³1´ kI t@tI¸
Aqaa-t gauÉ–laGau ko Anausaar ivaKMDna–
jar vaa T to tu mha
laa GaM Gaao r yau w vha vao
| | . | . | | | | . | . | |
³||.Ämaf–} lau¸ |.||Äfa [ laa tuna´
bahro–rmala saailama ³pUNaa-xarI´ – |.|| ³fa [ laa
tuna´ p`it pMi@t caar baar
[sa bahr maoM caar ga,ja,laoM rcaI ga[- hOM¸ ijasakI
ek–ek pMi@t inamnaanausaar hO¸–
1´ vaacato maI¸ baat maI hI¸ raoja Aata saup`BaatI
2´ eona pnnaaSaIt maaJao¸ laokraMnaI hala kolao
3´ eklao maI to kQaIkaLI baDo sardar haoto
4´ vaaTto maR%yaUt maaJyaa jaIvanaacaa hat Aaho
t@tI : Ëma ³1´
vaa ca tao maI baa t maI hI rao ja Aa ta
sau p` Baa tI
| . | | | . | | | . | | | . |
|
iTPpNaI : carNaaMt maoM¸ 'p`' sao phlao laGau vaNa- 'sau'
gauÉ vaNa- pZ,a gayaa.
bahro–rmala ka ek Baod –
|.|| ³fa [ laa tuna´ p`it pMi@t tIna baar
pMi@tyaaM – ³1´ vaMdnaa hI Gao tulaa ~Ivaar¸ BaImaa
³1´ Ba`YT haotI
maaNasao¸ ka jaa ivacaara
³1´ kala raojaI maI
yamaacaa KUna kolaa
t@tI : pMi@t ËmaaMk ³3´
ka la rao jaI maI ya maa caa KU na ko laa
| . | | | . | | | . | |
bahro–rmala ka ek Anya
Baod – |.|| ³fa [ laa tuna´ p`it pMi@t dao baar
Aaja Baart baMd Aaho
t@tI :
Aa ja Baa rt baM d Aa ho
| . | | | . | |
bahro–rmala ka ek AaOr
Baod : |.||¸ |.||¸ |.|| |.| ³|.|Äfa [ launa´
pMi@tyaaM :
³1´ dova pItao caaoÉnaI¸ SaMka manaI hI daTlaI
³2´ Gaabarayaa laagalaa hao¸ ha maulaIcaa baap ka
³3´ KUna maO~Icaa [qao jaoMvha pDayaa laagalaa
³4´ kala marNaalaa mhNaalaao¸ yao punha¸ kovhatrI
t@tI : pMi@t ËmaaMk ³2´
Gaa ba ra yaa laa ga laa hao ha mau laI caa
baa p ka
| . | | | . | | | . | | | . |
bahro– rja,ja ka ek Baod
|.|¸ .|.|¸ .|.|¸ .|.|
pMi@tyaaM:
³1´ yaa jagaI jagaayalaa¸ marayalaaca paihjao
³2´ Baagya qaaor maanatao¸ manaatlyaa manaat maI
³3´ maaNasaat AaNalaosa¸ maaNasaat tU iBamaa
³4´ yaa vayaat saaMgatosa¸ p`It tU krayalaa
t@tI : pMi@t ËmaaMk ³1´
yaa jagaI ja gaa ya laa ma ra ya laa ca pa
ih jao
| . | . | . | . | . | . | . |
³|.|Äfa [ launa¸ .|.|Äma fa [ launa´
bahro–hja,ja saailama ³pUNaa-xarI´:
.||| ³ma fa [- launa caar baar´
pMi@t : jasaa Aaho tsaa
kaoNaa kQaI maI vaaTlaao naahI
t@tI :
ja saa Aa ho t saa kao Naa k QaI maI vaa T
laao naa hI
. | | | . | | | . | | | . | |
|
bahro–mautkairba ³pUNaa-xarI´:
f } launa ³.||´ caar baar
pMi@t :
³1´ inaralao Asao¸ Aaja kaM hI GaDavao
³2´ pha kalacaa ËUr¸ ZaoMgaI iSakarI
t@tI : pMi@t Ë , ³1´
ina ra lao A sao Aa ja kaM hI Ga Da vao
. | | . | | . | | . | |
bahro–mautdairk
pUNaa-xarI:
|.| ³fa [ launa´ caar baar
pMi@t : naa kuzo iBaMt vaa dar¸ fuTpaqavar
t@tI :
naa ku zo iBana\ t vaa da r fu T pa qa var
bahro–mau@tja,ba ka ek
Baod:
.|.³f } lau´¸ ||³fO launa´ dao baar
pMi@t : jaunaoca saaro idsaavayaacao¸ navyaap`maaNae
t@tI :
jau nao ca saa ro id saa va yaa cao
p` maa Na saa ro
. | . | | . | . | | . | . . |
|